نوشته‌ها

نحوه برخورد حسابداری با مزایای پایان خدمت کارکنان

رعایت راه حل های زیر(حسب مورد)، در صورت با اهمیت بودن آثار ریالی، الزامی است:

۱⃣ در مواردی که طبق قوانین و مقررات موضوعه، قرارداد مابین شرکت و کارکنان و یا ضوابط، عرف و رویه‌های موجود، شرکت ملزم به پرداخت مزایای پایان خدمت به کارکنان خود باشد و این مزایا بر اساس مدت سنوات خدمت هریک از کارکنان به کلیه آنها تعلق گیرد، لازم است در پایان هرسال مالی بدهی شرکت از این بابت تا تاریخ ترازنامه برآورد و بعنوان ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان در حسابها منظور گردد. این ذخیره در ترازنامه در زمره بدهی های غیرجاری طبقه‌بندی میشود.

۲⃣ چنانچه شرکت قبلاً برای مزایای پایان خدمت کارکنان خود ذخیره‌ای در حسابها منظور نکرده باشد، اما در پایان سال مالی جاری نسبت به ایجاد ذخیره از این بابت تصمیم‌گیری کند، آثار سال جاری ناشی از ایجاد ذخیره باید به حساب هزینه‌های مربوط (حسب مورد: سربار کارخانه، توزیع و فروش و عمومی و اداری) منظور شود. درمورد نحوه انعکاس محاسبات مربوط به سنوات قبل جهت اندازه‌گیری نتایج عملیات، حسب مورد، طبق یکی از حالات زیر برخورد خواهد شد:

🔸الف) در صورتیکه شرایط تجویز کننده ایجاد ذخیره در سال یا سالهای قبل وجود داشته، اما نادیده گرفته شده است، با آثار مربوط به سنوات قبل باید بعنوان اصلاح اشتباه دوره‌های قبل برخورد شود.

🔸ب) در صورتیکه شرایط تجویز کننده ایجاد ذخیره در سال یا سالهای قبل وجود نداشته و درسال جاری بوجود آمده باشد، آثار محاسباتی مربوط به سنوات قبل اصلاح اشتباه نبوده، بلکه باید با آن بعنوان یک قلم غیرمترقبه برخورد نموده و آن را در صورت حساب سود و زیان بطور جداگانه نشان داد.

🔸ج) چنانچه شرکت تحت شرایط خاص و بطور مقطعی ناگزیر و یا مایل به پرداخت مزایای پایان خدمت به برخی از کارکنان خودباشد، در این حالت معمولا” نیاز به تامین ذخیره‌ای از این بابت نبوده و توصیه میشودمبالغ پرداختی همزمان با پرداخت، به هزینه دوره منظور و در گروه سایر درآمدها و هزینه‌ها منعکس شود.

چرخه حسابداری

چرخه حسابداری فرایندی مرحله به مرحله برای ثبت، دسته بندی و خلاصه سازی معاملات اقتصادی شرکت های تجاری می باشد.

این چرخه اطلاعات مفید و سودمندی در قالب صورت وضعیت های مالی از جمله صورت وضعیت درآمد، ترازنامه، صورت وضعیت جریان نقدینگی، و صورت وضعیت معاوضه های صاحبان سهام می دهد.

اصل مدت زمان شرکت های تجاری را ملزم می سازد صورت وضعیت های مالی را به صورت دوره‌ای آماده سازند.بنابراین چرخه حسابداری یکبار در هر دوره حسابداری کنترل و متابعت می‌شود.

چرخه حسابداری از ثبت و ضبط معاملات با افراد آغاز می شود و با آماده سازی صورت وضعیت‌های مالی و بستن حساب ها خاتمه می یابد.

۱ ) جمع آوری اسناد ومدارک مثبته :
منظور همان فاکتورفیش ورسیدهای پرداخت رسیدهای بانکی وغیره می باشد.

۲ ) تجزیه وتحلیل اسناد ومدارک مثبته :
منظور تجزیه تحلیل یا همان دودو تاچهارتای یک حسابدار است که مثلا اگر رسیدی یا فاکتوری در دست دارد جهت چگونگی وغیره آن فکر می کند.

۳ ) سند حسابداری :
پس از تجزیه وتحلیل حسابدار می بایست جهت ثبت های مربوطه به سند حسابداری رجوع کند که امروزه در اکثر ادارات در نرم افزارهای کامپیوتری حسابداری انجام میگردد.

۴) دفتر روزنامه :
سپس می بایست از روی سند حسابداری دفتر روزنامه که جزء دفاتر قانونی می باشد ثبت گردد.که این نکته قابل ذکر است دفتر روزنامه دقیقا همانند سند حسابداری می باشد.

۵ ) دفتر کل:
بعد از ثبت دفتر روزنامه می بایست مانده هرحساب در دفترکل که به صورت ریز هرحساب درآن گنجانده شده منتقل گردد.

۶ ) دفترمعین :
بعد از دفتر کل نیز می باست هر کدام از حسابها که ریز دارند همانند بانک مثلا بانک ملی صادرات و….می بایست به صورت جزء وارد دفتر معین گردد.

۷) مانده گیری از حسابهای دفتر کل :
در پایان سال مالی می بایست از تمامی حسابهای دفتر کل مانده گیری کرد.

۸ ) تراز آزمایشی :
پس از مانده گیری از حسابهای دفتر کل می بایست به ترتیب خاصی کلیه حسابها گنجانده گردد.

۹ ) اصلاح حسابها :
در پایان هر دوره مالی وپس از ایجاد ترازآزمایشی یکسری اصلاحات می بایست در دفاترمالی صورت گیرد.عمده این اصلاحات به استهلاک دارایی های ثابت همچنین مشخص نموده ذخیره مطالبات مشکوک الوصول وهزینه های اجاره وبیمه وحقوق هایی که بنا به دلایلی مثلا فراموشی حسابدار پرداخت نگردیده است می باشد.

۱۰) ترازآزمایشی اصلاح شده :
پس از انجام اصلاحات می بایست حسابدار ترازآزمایشی ای را طراحی نموده که کلیه اصلاحات نیز در آن قید شده باشد.که نام آن تراز آزمایشی اصلاح شده می باشد.

۱۱) صورت سود وزیان :
نتیجه فعالیت هرشرکتی اعم از خدماتی بازرگانی وتولیدی از روی صورت سودوزیان مشخص می گردد که این صورت در هر واحدی به صورت متفاوتی با واحدهای دیگر می باشد.

۱۲) صورت سرمایه :
صورت سرمایه نیز به ترتیب سرمایه اولیه وسپس اگر سرمایه گذاری مجددی وجود داشته باشد وهمچنین برداشت نیز کسر می گردد ودر نهایت سود یا زیان طی سال مالی اضافه یا کسر می گردد تا میزان سرمایه درپایان دوره مشخص گردد.صورت سرمایه در تمامی واحدهای خدماتی بازرگانی وتولیدی معمولا به یک شکل می باشد.

۱۳) ترازنامه :
بیلان یا ترازنامه به ۲ شکل طراحی می گردد که مهمترین آن ترازنامه به شکل T می باشدکه دارایی های در یک طرف ودر طرف دیگر مجموع بدهی ها وسرمایه درج می گردد که میبایست ۲طرف با یکدیگر بر اساس معادله حسابداری برابر وتراز باشد.

۱۴) بستن حسابهای موقت :
در هر شرکتی ۲نوع حساب وجود دارد :حسابهای دائم وموقت.حسابهای موقت که در هر واحدی (خدماتی تولیدی وبازرگانی) متفاوت می باشد در پایان سال معمولا به حساب خلاصه سود (زیان ) بسته می شوند.البته درتمامی واحدها هزینه به عنوان حساب موقت می باشد.

۱۵) تراز اختتامی :
قبل از بستن حسابهای دائم می بایست لیستی از آن در صورتحسابی تحت عنوان ترازاختتامی تهیه گردد.

۱۶) بستن حسابهای دائمی :
پس از بستن حسابهای موقت نوبت به بستن حسابهای دائم می رسد.عمده حسابهای دائمی شامل دارایی ها بدهی ها وسرمایه می باشد.

۱۷) تراز افتتاحی در سال مالی جدید :
قبل از افتتاح حسابهای دائم درسال مالی جدید می بایست لیستی از آن در صورتحسابی تحت عنوان ترازافتتاحیه تهیه گردد.

۱۸) افتتاح حسابهای دائمی درسال مالی جدید :
تمامی حسابهای دائمی (دارایی بدهی سرمایه) با حساب ترازافتتاحی افتتاح میگردند.

نسبت کارایی

🌐 نسبت کارایی چیست؟

🔹نسبتهای کارایی به مبلغ فروشهای مرتبط با منابع مالی سرمایه گذاری شده در واحدهای تجاری مربوط میشود. هر چه سرمایه مورد استفاده در یک واحد تجاری بیشتر باشد، میزان فروش مورد نیاز برای کارایی بیشتر میشود. 

👈 نسبت کارایی = حجم یا ارزش معاملات تقسیم بر ارزش داراییها

🔹همانند سایر نسبتها ، نسبت کارایی را می توان با عملکرد گذشـته شرکت یا سایر واحدهای تجاری در یک صنعت مشابه مقایسه نمود. اگر کارایی یکنواخت و ثابت باقی بماند، بدین ترتیب هرگونه افزایش سرمایه گذاری باید منجر به افزایش نسبی بازده شود. 

🔹از لحاظ تئوری، نسبتهای کارایی باید تا حد ممکن بـالا باشد، اگرچه در بسیاری از موارد یک تعادل بین حجم و قیمت وجود دارد که ممکن است بر سودآوری اثر بگذارد. 

فرمولهای نسبت کارایی که در زیر ارائه شده را یاد بگیرید: 

۱⃣ گردش سرمایه به کار گرفته شده = فروش تقسیم بر سرمایه به کار گرفته شده

۲⃣ گردش داراییهای ثابت= فروش تقسیم بر داراییهای ثابت

۳⃣ گردش داراییهای جاری =فروش تقسیم بر داراییهای جاری

🔹نسبت کارایی یعنی برآورد اینکه یک واحد تجاری ازدارایی هایش چقدر درست استفاده میکند. داراییهای مورد استفاده توسط یک واحد تجاری فروشهایی را ایجاد میکنند ـ هرچه این داراییها فروشهای بیشتری ایجاد کنند ، داراییهای کاراتری هستند. 

به عنوان مثال، یک بازیکن فوتبال مثل دیوید بکهام قادر است که با امکان دادن به منچستر یونایتد برای فروش پیراهن بیشتر، فروشهای فراوانی ایجاد کند. 

🔹نسبت کارایی، حجم فعالیت تجاری مرتبط با مبلغ سرمایه گذاری شده در داراییهای واحد تجاری را اندازه گیری میکند.

کنترل های حسابرسی دارایی های ثابت

🌐 کنترل های حسابرسی در رابطه با دارایی های ثابت:

۱- کنترل امضا های مجاز سند حسابداری

۲- کنترل صحت محاسبات

۳- کنترل با ایین نامه تفکیک هزینه های جاری از سرمایه ای

۴- کنترل با برگ در خواست خرید کالا/خدمات

۵- کنترل با صورتحساب فروشنده

۶- کنترل ممهور شدن مدارک به مهر <باطل شد>

۷- کنترل با برگ حواله انبار ، رسید و حواله مستقیم

۸- کنترل با ایین نامه معاملات شرکت

۹- کنترل کسورات قانونی(بیمه و مالیات)از کارهای حق الزحمه

۱۰- کنترل ارتباط هزینه های سرمایه ای با فعالیت شرکت

۱۱- کنترل کفایت اسناد و مدارک مثبته

۱۲- کنترل ارتباط هزینه با دوره مالی

۱۳- کنترل اعتبار مدارک مثبته

۱۴- کنترل ثبت صحیح حساب و طرف حساب سند حسابداری

۱۵- کنترل هزینه های سرمایه ای دارای قرارداد با مفاد قرارداد و استخراج خلاصه قرارداد

۱۶- کنترل دارایی های در جریان تکمیل طبق پیش بینی و کار انجام شده از نظر ریالی و فیزیکی

۱۷- کنترل درصد پیشرفت فیزیکی دارایی های در جریان تکمیل با گزارشات دریافتی که به تایید قسمت فنی و مقامات مجاز رسیده باشد

۱۸- کنترل تعیین بدهی های احتمالی از محل ایجاد دارایی ها(بیمه، مالیات، …..)

۱۹- کنترل احتساب هزینه های دستمزد ، سربار و مواد مصرفی قیمت تمام شده دارایی های ساخته شده در شرکت

۲۰- کنترل داشتن دستورالعمل انتقال دارایی های در جریان تکمیل به دارایی های ثابت و تهیه صورت جلسه تکمیل و تحویل و تحول دارایی های در جریان تکمیل (با امضاء مسئولین فنی شرکت و تکمیل کننده(سازنده) که ساخت انها به اتمام رسیده و صدور سند حسابداری جهت انتقال به دارایی های ثابت

۲۱- کنترل مشخص نمودن تاریخ بهره برداری از دارایی های در جریان ساخت تکمیل شده جهت احتساب هزینه استهلاک

۲۲- کنترل تفکیک قیمت عرصه (زمین) و اعیان (ساختمان) از یکدیگر و ارایه ان در جدول یادداشت دارایی های ثابت طبق صورتهای مالی بصورت جداگانه

۲۳- کنترل داشتن لیست (دفتر) اموال

۲۴- کنترل داشتن کارت تعمیر دارایی ها(ماشین الات، ساختمان، وسایط نقلیه و ……….)

۲۵- کنترل احتساب ذخیره برای دارایی های مسروقه و مفقوده

۲۶- کنترل مشخص نمودن دارایی های بلا استفاده و احتساب هزینه استهلاک معادل ۳۰درصد نرخ استهلاک مقرر در ماده ۱۵۱ ق.م.م و پرس جو از مسئولین مبنی بر علت عدم استفاده از دارایی های راکد و تصمیم گیری در ارتباط با موضوع مربوطه

۲۷- کنترل پوشش بیمه ای داراییها:

قیمت تمام شده –ارزش دفتری –ارزش بیمه شده طبق بیمه نامه = اضافه(کسر)پوشش بیمه ای

۲۸- کنترل نرخ استهلاک مندرج در صورت های مالی با نرخ های مورد استفاده در شرکت (کنترل بصورت نمونه ای)و مفاد ماده ۱۵۱ ق . م. م

۲۹- انجام کنترل اقلام نمونه انتخابی طبق چک لیست مربوطه

۳۰- مشاهده عینی اسناد مالکیت زمین ، ساختمان و وسایط نقلیه و قرار دادن رونوشت انها در پرونده دائم و به روز آوری انها در هر دوره رسیدگی

۳۱- کنترل استخراج اقلام فروخته شده و بررسی صحت محاسبات صورت گرفته در ارتباط با انها:

قیمت تمام شده – ذخیره استهلاک – ارزش دفتری – قیمت فروش = سود (زیان)

۳۲- کنترل اضافات ذخیره استهلاک با هزینه استهلاک

۳۳- تهیه صورت خلاصه اضافات دارایی های ثابت و دارایی های در جریان تکمیل

۳۴- کنترل مشاهده عینی وسایل نقلیه و انجام کنترل های لازم طبق چک لیست مربوطه

۳۵- کنترل قیمت تمام شده و ذخیره استهلاک طبق دفاتر با قیمت تمام شده و ذخیره استهلاک طبق صورت ریز اموال(دفتر اموال) در پایان دوره

۳۶- دریافت و کنترل لیست دارایی های اسقاط شده طبق دفتر اموال و خارج نمودن قیمت تمام شده انها از دفاتر

۳۷- کنترل رعایت ایین نامه اجرایی ماده ۱۳۸ ق . م . م. در ارتباط با پروژه های طرح توسعه و افزایش ظرفیت

۳۸- کنترل استخراج سیستم خرید و ایجاد دارایی های در جریان تکمیل و قرار دادن ان در پرونده دائم

۳۹- استخراج تعهدات سرمایه ای به شرح زیر:

مبلغ قرارداد – هزینه های انجام شده قطعی سرمایه ای = تعهدات سرمایه ای