حسابداری خسارات ناشی از بلایای طبیعی

 🌐 نحوه برخورد حسابداری با خسارات ناشی از زلزله و سایر سوانح طبیعی و مخارج بازسازی آن 

 ۱⃣ چنانچه میزان خسارت وارده با اهمیت باشد ، بهای تمام شده و استهلاک انباشته دارایی های خسارت دیده ، متناسب با درصد خسارات وارده که توسط کارشناسان ذیصلاح تعیین می گردد ، کاهش داده می شود . 

۲⃣ مبلغ خالص کاهش فوق در صورت با اهمیت بودن به عنوان زیان غیر مترقبه در صورت سود و زیان گزارش می شود. 

۳⃣ مخارج عمده بازسازی به بهای تمام شده تعدیل شده دارایی اضافه می شود .

 4⃣ کمک های دریافتی و کمک هایی که قابلیت دریافت آن محرز شده است ، در صورت اهمیت بعنوان درآمد غیر مترقبه در صورت سود و زیان منعکس می شود . 

۵⃣ چنانچه مبالغی از بیمه بابت جبران خسارات وارده در سال وقوع خسارت دریافت یا قابلیت دریافت آن محرز شود ، مبالغ مزبور با خسارات موضوع بند ۲ فوق تهاتر شده و خالص این مبالغ در صورت اهمیت بعنوان یک قلم غیرمترقبه در صورت سود و زیان منعکس می شود (چنانچه مبالغی بابت جبران خسارت در سالهای بعد از وقوع خسارت از بیمه دریافت یا قابلیت دریافت آن محرز شود مبلغ مزبور در صورت اهمیت بعنوان درآمد غیر مترقبه در صورت سود و زیان منعکس می پشود ) . 

۶⃣ در صورت خسارات وارده جزیی ، صرفاً هزینه تعمیرات انجام شده در صورت سود و زیان سال منظور میشود . 

۷⃣ خسارات وارده به دارایی های جاری ناشی از وقوع زلزله و سایر سوانح طبیعی نیز جزء اقلام غیر مترقبه (با توجه به بند ۵ فوق ) گزارش می شود .

نحوه برخورد حسابداری با مزایای پایان خدمت کارکنان

رعایت راه حل های زیر(حسب مورد)، در صورت با اهمیت بودن آثار ریالی، الزامی است:

۱⃣ در مواردی که طبق قوانین و مقررات موضوعه، قرارداد مابین شرکت و کارکنان و یا ضوابط، عرف و رویه‌های موجود، شرکت ملزم به پرداخت مزایای پایان خدمت به کارکنان خود باشد و این مزایا بر اساس مدت سنوات خدمت هریک از کارکنان به کلیه آنها تعلق گیرد، لازم است در پایان هرسال مالی بدهی شرکت از این بابت تا تاریخ ترازنامه برآورد و بعنوان ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان در حسابها منظور گردد. این ذخیره در ترازنامه در زمره بدهی های غیرجاری طبقه‌بندی میشود.

۲⃣ چنانچه شرکت قبلاً برای مزایای پایان خدمت کارکنان خود ذخیره‌ای در حسابها منظور نکرده باشد، اما در پایان سال مالی جاری نسبت به ایجاد ذخیره از این بابت تصمیم‌گیری کند، آثار سال جاری ناشی از ایجاد ذخیره باید به حساب هزینه‌های مربوط (حسب مورد: سربار کارخانه، توزیع و فروش و عمومی و اداری) منظور شود. درمورد نحوه انعکاس محاسبات مربوط به سنوات قبل جهت اندازه‌گیری نتایج عملیات، حسب مورد، طبق یکی از حالات زیر برخورد خواهد شد:

🔸الف) در صورتیکه شرایط تجویز کننده ایجاد ذخیره در سال یا سالهای قبل وجود داشته، اما نادیده گرفته شده است، با آثار مربوط به سنوات قبل باید بعنوان اصلاح اشتباه دوره‌های قبل برخورد شود.

🔸ب) در صورتیکه شرایط تجویز کننده ایجاد ذخیره در سال یا سالهای قبل وجود نداشته و درسال جاری بوجود آمده باشد، آثار محاسباتی مربوط به سنوات قبل اصلاح اشتباه نبوده، بلکه باید با آن بعنوان یک قلم غیرمترقبه برخورد نموده و آن را در صورت حساب سود و زیان بطور جداگانه نشان داد.

🔸ج) چنانچه شرکت تحت شرایط خاص و بطور مقطعی ناگزیر و یا مایل به پرداخت مزایای پایان خدمت به برخی از کارکنان خودباشد، در این حالت معمولا” نیاز به تامین ذخیره‌ای از این بابت نبوده و توصیه میشودمبالغ پرداختی همزمان با پرداخت، به هزینه دوره منظور و در گروه سایر درآمدها و هزینه‌ها منعکس شود.

دارایی های ثابت نامشهود

🌐 چند نکته در مورد دارایی های ثابت نامشهود

🔹درمورد داراییهای نامشهود باید گفت که در زمان ثبت انقضاء (استهلاک) آن، به جای استهلاک انباشته، خود حساب دارایی بستانکار می شود و دیگر اینکه ارزش اسقاط داراییهای نامشهود در اغلب موارد صفر می باشد.

🔹حق امتیاز حقوقی است که به دارنده اجازه تولید و فروش محصول خاصی را می دهد. حداکثر عمر حق امتیاز ۱۷ سال می باشد.

🔹حق نشر (حق چاپ یا حق تالیف) عبارت است از حق انحصار نشر و فروش کتاب، تصنیف موسیقی، فیلم و سایر محصولات هنری، حق نشر، نرم افزارهای کامپیوتری را نیز در بر می گیرد. حداکثر عمر حق نشر ۵۰ سال می باشد.

🔹بهای تمام شده تحصیل حق تالیف از دولت معمولآ پایین و ارزان است اما اگر از مالک آن خریداری شود، معمولآ گران قیمت می باشد. از آنجا که عمر مفید حق نشر معمولآ از دو یا سه سال تجاوز نمی کند، مبلغ انقضاء (استهلاک) این دارایی نامشهود هر دوره بخش زیادی از بهای تمام شده آن را در بر می گیرد.

👈 نکته : قانون حمایت مولفان و مصنفان و هنرمندان حق تالیف را اینگونه تالیف کرده است : حق تالیف عبارت است از حق انحصاری نشر، پخش، عرضه و اجرای اثر هنری یا نوشته ای که به مدت عمر پدید آورنده و سی سال بعد از فوت شخص پدیدآوردنده به وارث او اعطا می شود.

🔹علائم تجاری و نامهای تجاری مشخصه های ممتاز محصولات و خدمات می باشند. ماده ۱ قانون ثبت علایم و اختراعات، علامت تجاری را اینگونه تعریف کرده است : هر قسم علامتی اعم از نقش، تصویر، رقم، حرف، عبارت، مهر، لفاف و غیر آن که برای امتیاز و تشخیص محصول صنعتی یا تجاری یا فلاحتی اختیار شود.

🔹بهای تمام شده علائم تجاری و نامهای تجاری باید در طول عمر مفید خود که حداکثر ۴۰ سال می باشد، مستهلک شود. مخارجی که صرف تبلیغ و ترویج علائم تجاری می شود، نباید به عنوان بخشی از بهای تمام شده دارایی مطرح شود بلکه باید تحت هزینه تبلیغات به عنوان هزینه جاری ثبت شود.

🔹در انحصار فروش (فرانشیز) فروشنده حق امتیاز، علائم تجاری و … طی قراردادی خدمات، دستورالعمل و کمک های فنی را در یک دوره معین در اختیار خریداران می گذارد. بهای تمام شده انحصار فروش باید در دوره ای که حداکثر ۴۰ سال به طول می انجامد، منقضی شود.

🔹اجاره های بلند مدت عبارت است از موافقتنامه ای که بر اساس آن اجاره دهنده حق استفاده از یک دارایی را در برابر اجاره و برای مدت مورد توافق به اجاره کننده واگذار می کند. این نوع قراردادهای اجاره بر دو نوعند : اجاره عملیاتی و اجاره سرمایه ای. در قراردادهای اجاره عملیاتی، منافع و مخاطرات ناشی از مالکیت اموال به مستاجر انتقال می یابد و او متعهد است که مورد اجاره را در انقضای مدت اجاره به مالک مسترد کند.

در قراردادهای اجاره ی سرمایه ای، چنانچه مستاجر طی مدت اجاره، مخارجی برای ایجاد تعمیرات و بهسازی مورد اجاره به قصد انتفاع بیشتر به عمل آورد، این مخارج، با توجه به اینکه مورد اجاره سرانجام به مالک مسترد خواهد شد، نوعی دارایی نامشهود برای مستاجر ایجاد می کند که باید با عنوان مناسبی نظیر مخارج بهسازی اموال استیجاری به صورت دارایی ثبت و طی مدت اجاره یا عمر مفید بهسازی انجام شده، هر کدام که کوتاهتر است، مستهلک شود.

🔹سرقفلی در حسابداری به مازاد بهای تمام شده خرید یک واحد تجاری بر مجموع ارزش بازار خالص دارایی های آن (دارایی ها منهای بدهی ها) تعریف شده است. 

در مورد سرقفلی باید به دو نکته مهم توجه داشت : 

۱⃣ سرقفلی فقط در زمان خرید یک واحد تجاری دیگر ثبت می شود. حتی اگر واحد تجاری از نظر جغرافیایی در منطقه ممتاز قرار داشته باشد، یک محصول بی نظیر تولید نماید، و یا واحد تجاری از شهرت و اعتبار برخوردار شود، سرقفلی نباید شناسایی و ثبت گردد.

۲⃣ مطابق اصول پذیرفته شده حسابداری، سرقفلی در دوره ای که نباید از ۴۰ سال تجاور کند، مستهلک شود. هر چند که در دنیای واقعی، ارزش سرقفلی لحظه به لحظه در حال افزایش است اما هیات استانداردهای حسابداری واحدهای تجاری را ملزم ساخته است که بهای تمام شده کلیه داراییهای نامشهود را مستهلک نمایند.

چرخه حسابداری

چرخه حسابداری فرایندی مرحله به مرحله برای ثبت، دسته بندی و خلاصه سازی معاملات اقتصادی شرکت های تجاری می باشد.

این چرخه اطلاعات مفید و سودمندی در قالب صورت وضعیت های مالی از جمله صورت وضعیت درآمد، ترازنامه، صورت وضعیت جریان نقدینگی، و صورت وضعیت معاوضه های صاحبان سهام می دهد.

اصل مدت زمان شرکت های تجاری را ملزم می سازد صورت وضعیت های مالی را به صورت دوره‌ای آماده سازند.بنابراین چرخه حسابداری یکبار در هر دوره حسابداری کنترل و متابعت می‌شود.

چرخه حسابداری از ثبت و ضبط معاملات با افراد آغاز می شود و با آماده سازی صورت وضعیت‌های مالی و بستن حساب ها خاتمه می یابد.

۱ ) جمع آوری اسناد ومدارک مثبته :
منظور همان فاکتورفیش ورسیدهای پرداخت رسیدهای بانکی وغیره می باشد.

۲ ) تجزیه وتحلیل اسناد ومدارک مثبته :
منظور تجزیه تحلیل یا همان دودو تاچهارتای یک حسابدار است که مثلا اگر رسیدی یا فاکتوری در دست دارد جهت چگونگی وغیره آن فکر می کند.

۳ ) سند حسابداری :
پس از تجزیه وتحلیل حسابدار می بایست جهت ثبت های مربوطه به سند حسابداری رجوع کند که امروزه در اکثر ادارات در نرم افزارهای کامپیوتری حسابداری انجام میگردد.

۴) دفتر روزنامه :
سپس می بایست از روی سند حسابداری دفتر روزنامه که جزء دفاتر قانونی می باشد ثبت گردد.که این نکته قابل ذکر است دفتر روزنامه دقیقا همانند سند حسابداری می باشد.

۵ ) دفتر کل:
بعد از ثبت دفتر روزنامه می بایست مانده هرحساب در دفترکل که به صورت ریز هرحساب درآن گنجانده شده منتقل گردد.

۶ ) دفترمعین :
بعد از دفتر کل نیز می باست هر کدام از حسابها که ریز دارند همانند بانک مثلا بانک ملی صادرات و….می بایست به صورت جزء وارد دفتر معین گردد.

۷) مانده گیری از حسابهای دفتر کل :
در پایان سال مالی می بایست از تمامی حسابهای دفتر کل مانده گیری کرد.

۸ ) تراز آزمایشی :
پس از مانده گیری از حسابهای دفتر کل می بایست به ترتیب خاصی کلیه حسابها گنجانده گردد.

۹ ) اصلاح حسابها :
در پایان هر دوره مالی وپس از ایجاد ترازآزمایشی یکسری اصلاحات می بایست در دفاترمالی صورت گیرد.عمده این اصلاحات به استهلاک دارایی های ثابت همچنین مشخص نموده ذخیره مطالبات مشکوک الوصول وهزینه های اجاره وبیمه وحقوق هایی که بنا به دلایلی مثلا فراموشی حسابدار پرداخت نگردیده است می باشد.

۱۰) ترازآزمایشی اصلاح شده :
پس از انجام اصلاحات می بایست حسابدار ترازآزمایشی ای را طراحی نموده که کلیه اصلاحات نیز در آن قید شده باشد.که نام آن تراز آزمایشی اصلاح شده می باشد.

۱۱) صورت سود وزیان :
نتیجه فعالیت هرشرکتی اعم از خدماتی بازرگانی وتولیدی از روی صورت سودوزیان مشخص می گردد که این صورت در هر واحدی به صورت متفاوتی با واحدهای دیگر می باشد.

۱۲) صورت سرمایه :
صورت سرمایه نیز به ترتیب سرمایه اولیه وسپس اگر سرمایه گذاری مجددی وجود داشته باشد وهمچنین برداشت نیز کسر می گردد ودر نهایت سود یا زیان طی سال مالی اضافه یا کسر می گردد تا میزان سرمایه درپایان دوره مشخص گردد.صورت سرمایه در تمامی واحدهای خدماتی بازرگانی وتولیدی معمولا به یک شکل می باشد.

۱۳) ترازنامه :
بیلان یا ترازنامه به ۲ شکل طراحی می گردد که مهمترین آن ترازنامه به شکل T می باشدکه دارایی های در یک طرف ودر طرف دیگر مجموع بدهی ها وسرمایه درج می گردد که میبایست ۲طرف با یکدیگر بر اساس معادله حسابداری برابر وتراز باشد.

۱۴) بستن حسابهای موقت :
در هر شرکتی ۲نوع حساب وجود دارد :حسابهای دائم وموقت.حسابهای موقت که در هر واحدی (خدماتی تولیدی وبازرگانی) متفاوت می باشد در پایان سال معمولا به حساب خلاصه سود (زیان ) بسته می شوند.البته درتمامی واحدها هزینه به عنوان حساب موقت می باشد.

۱۵) تراز اختتامی :
قبل از بستن حسابهای دائم می بایست لیستی از آن در صورتحسابی تحت عنوان ترازاختتامی تهیه گردد.

۱۶) بستن حسابهای دائمی :
پس از بستن حسابهای موقت نوبت به بستن حسابهای دائم می رسد.عمده حسابهای دائمی شامل دارایی ها بدهی ها وسرمایه می باشد.

۱۷) تراز افتتاحی در سال مالی جدید :
قبل از افتتاح حسابهای دائم درسال مالی جدید می بایست لیستی از آن در صورتحسابی تحت عنوان ترازافتتاحیه تهیه گردد.

۱۸) افتتاح حسابهای دائمی درسال مالی جدید :
تمامی حسابهای دائمی (دارایی بدهی سرمایه) با حساب ترازافتتاحی افتتاح میگردند.

ارزش افزوده

🌐 ۱۰ نکته مهم در ارزش افزوده

۱️⃣ آمر و حق العمل کار

اگر به موجب مبانی قانونی و استانداردی مبحث تعلق کالا به آمر ثابت شود در این صورت Vat پرداختی متعلق به آمر خواهد بود.

۲️⃣ قراردادهای epc

در قراردادهای epc که وارادت تجهیزات توسط کارفرما صورت می گیرد vat پرداختی به شرط اثبات طبق مبانی اصولی و قانونی، متعلق به پیمانکار است و کارفرما تکلیفی به صدور صورتحساب ندارد.

۳️⃣ عدم ارسال فهرست معاملات و عدم تسلیم اظهارنامه و…

مانعی برای عدم پذیرش اعتبار مالیاتی نمی باشد.

۴️⃣ انحلال

در شرکتهای در حال تصفیه، تا پایان ختم تصفیه مدیران تصفیه مکلف به رعایت مبانی قانونی می باشند.

۵️⃣ خسارت و جریمه از  Vat معاف است ولی دموراژ و بهره غیر بانکی مشمول است.

۶️⃣ استاندارد ۹

وقتی محاسبات درآمد طبق استاندارد ۹ بر مبنای درصد پیشرفت کار است آن بخش از صورت وضعیتی که قبلا Vat آن مطالبه شده، جزو ماخذ محاسبه Vat دوره بعدی نمی باشد.

۷️⃣ عدم ثبت نام، عدم تسلیم اظهارنامه  در موعد مقرر، مردودی و غیر قابل رسیدگی بودن در مالیات عملکرد، دلیلی برای تشخیص علی الراسی vat و رد اعتبار مالیاتی نمی باشد.

۸️⃣ مشارکتهای خاص ثبت نشده (پذیرش اعتبار در دفتر هر یک از طرفین مشارکت با رعایت استانداردهای حسابداری و…)

مامورین مالیاتی مکلف به ارسال اطلاعات به ادارات طرفین مشارکت می باشند. سایر اعضا تکلیفی نسبت به صدور صورتحساب به نسبت سهم یاد شده ندارند.

۹️⃣ ارایه خدمات گارانتی

در صورتی که ما به ازا دریافت نشود مشمول Vat نمی باشد.

🔟 شعب شرکتهای خارجی ثبت شده در ایران که به امر بازاریابی مشغولند، از بابت دریافت وجوه از مرکز مشمول Vat نمی باشند.

نسبت کارایی

🌐 نسبت کارایی چیست؟

🔹نسبتهای کارایی به مبلغ فروشهای مرتبط با منابع مالی سرمایه گذاری شده در واحدهای تجاری مربوط میشود. هر چه سرمایه مورد استفاده در یک واحد تجاری بیشتر باشد، میزان فروش مورد نیاز برای کارایی بیشتر میشود. 

👈 نسبت کارایی = حجم یا ارزش معاملات تقسیم بر ارزش داراییها

🔹همانند سایر نسبتها ، نسبت کارایی را می توان با عملکرد گذشـته شرکت یا سایر واحدهای تجاری در یک صنعت مشابه مقایسه نمود. اگر کارایی یکنواخت و ثابت باقی بماند، بدین ترتیب هرگونه افزایش سرمایه گذاری باید منجر به افزایش نسبی بازده شود. 

🔹از لحاظ تئوری، نسبتهای کارایی باید تا حد ممکن بـالا باشد، اگرچه در بسیاری از موارد یک تعادل بین حجم و قیمت وجود دارد که ممکن است بر سودآوری اثر بگذارد. 

فرمولهای نسبت کارایی که در زیر ارائه شده را یاد بگیرید: 

۱⃣ گردش سرمایه به کار گرفته شده = فروش تقسیم بر سرمایه به کار گرفته شده

۲⃣ گردش داراییهای ثابت= فروش تقسیم بر داراییهای ثابت

۳⃣ گردش داراییهای جاری =فروش تقسیم بر داراییهای جاری

🔹نسبت کارایی یعنی برآورد اینکه یک واحد تجاری ازدارایی هایش چقدر درست استفاده میکند. داراییهای مورد استفاده توسط یک واحد تجاری فروشهایی را ایجاد میکنند ـ هرچه این داراییها فروشهای بیشتری ایجاد کنند ، داراییهای کاراتری هستند. 

به عنوان مثال، یک بازیکن فوتبال مثل دیوید بکهام قادر است که با امکان دادن به منچستر یونایتد برای فروش پیراهن بیشتر، فروشهای فراوانی ایجاد کند. 

🔹نسبت کارایی، حجم فعالیت تجاری مرتبط با مبلغ سرمایه گذاری شده در داراییهای واحد تجاری را اندازه گیری میکند.

کنترل های حسابرسی دارایی های ثابت

🌐 کنترل های حسابرسی در رابطه با دارایی های ثابت:

۱- کنترل امضا های مجاز سند حسابداری

۲- کنترل صحت محاسبات

۳- کنترل با ایین نامه تفکیک هزینه های جاری از سرمایه ای

۴- کنترل با برگ در خواست خرید کالا/خدمات

۵- کنترل با صورتحساب فروشنده

۶- کنترل ممهور شدن مدارک به مهر <باطل شد>

۷- کنترل با برگ حواله انبار ، رسید و حواله مستقیم

۸- کنترل با ایین نامه معاملات شرکت

۹- کنترل کسورات قانونی(بیمه و مالیات)از کارهای حق الزحمه

۱۰- کنترل ارتباط هزینه های سرمایه ای با فعالیت شرکت

۱۱- کنترل کفایت اسناد و مدارک مثبته

۱۲- کنترل ارتباط هزینه با دوره مالی

۱۳- کنترل اعتبار مدارک مثبته

۱۴- کنترل ثبت صحیح حساب و طرف حساب سند حسابداری

۱۵- کنترل هزینه های سرمایه ای دارای قرارداد با مفاد قرارداد و استخراج خلاصه قرارداد

۱۶- کنترل دارایی های در جریان تکمیل طبق پیش بینی و کار انجام شده از نظر ریالی و فیزیکی

۱۷- کنترل درصد پیشرفت فیزیکی دارایی های در جریان تکمیل با گزارشات دریافتی که به تایید قسمت فنی و مقامات مجاز رسیده باشد

۱۸- کنترل تعیین بدهی های احتمالی از محل ایجاد دارایی ها(بیمه، مالیات، …..)

۱۹- کنترل احتساب هزینه های دستمزد ، سربار و مواد مصرفی قیمت تمام شده دارایی های ساخته شده در شرکت

۲۰- کنترل داشتن دستورالعمل انتقال دارایی های در جریان تکمیل به دارایی های ثابت و تهیه صورت جلسه تکمیل و تحویل و تحول دارایی های در جریان تکمیل (با امضاء مسئولین فنی شرکت و تکمیل کننده(سازنده) که ساخت انها به اتمام رسیده و صدور سند حسابداری جهت انتقال به دارایی های ثابت

۲۱- کنترل مشخص نمودن تاریخ بهره برداری از دارایی های در جریان ساخت تکمیل شده جهت احتساب هزینه استهلاک

۲۲- کنترل تفکیک قیمت عرصه (زمین) و اعیان (ساختمان) از یکدیگر و ارایه ان در جدول یادداشت دارایی های ثابت طبق صورتهای مالی بصورت جداگانه

۲۳- کنترل داشتن لیست (دفتر) اموال

۲۴- کنترل داشتن کارت تعمیر دارایی ها(ماشین الات، ساختمان، وسایط نقلیه و ……….)

۲۵- کنترل احتساب ذخیره برای دارایی های مسروقه و مفقوده

۲۶- کنترل مشخص نمودن دارایی های بلا استفاده و احتساب هزینه استهلاک معادل ۳۰درصد نرخ استهلاک مقرر در ماده ۱۵۱ ق.م.م و پرس جو از مسئولین مبنی بر علت عدم استفاده از دارایی های راکد و تصمیم گیری در ارتباط با موضوع مربوطه

۲۷- کنترل پوشش بیمه ای داراییها:

قیمت تمام شده –ارزش دفتری –ارزش بیمه شده طبق بیمه نامه = اضافه(کسر)پوشش بیمه ای

۲۸- کنترل نرخ استهلاک مندرج در صورت های مالی با نرخ های مورد استفاده در شرکت (کنترل بصورت نمونه ای)و مفاد ماده ۱۵۱ ق . م. م

۲۹- انجام کنترل اقلام نمونه انتخابی طبق چک لیست مربوطه

۳۰- مشاهده عینی اسناد مالکیت زمین ، ساختمان و وسایط نقلیه و قرار دادن رونوشت انها در پرونده دائم و به روز آوری انها در هر دوره رسیدگی

۳۱- کنترل استخراج اقلام فروخته شده و بررسی صحت محاسبات صورت گرفته در ارتباط با انها:

قیمت تمام شده – ذخیره استهلاک – ارزش دفتری – قیمت فروش = سود (زیان)

۳۲- کنترل اضافات ذخیره استهلاک با هزینه استهلاک

۳۳- تهیه صورت خلاصه اضافات دارایی های ثابت و دارایی های در جریان تکمیل

۳۴- کنترل مشاهده عینی وسایل نقلیه و انجام کنترل های لازم طبق چک لیست مربوطه

۳۵- کنترل قیمت تمام شده و ذخیره استهلاک طبق دفاتر با قیمت تمام شده و ذخیره استهلاک طبق صورت ریز اموال(دفتر اموال) در پایان دوره

۳۶- دریافت و کنترل لیست دارایی های اسقاط شده طبق دفتر اموال و خارج نمودن قیمت تمام شده انها از دفاتر

۳۷- کنترل رعایت ایین نامه اجرایی ماده ۱۳۸ ق . م . م. در ارتباط با پروژه های طرح توسعه و افزایش ظرفیت

۳۸- کنترل استخراج سیستم خرید و ایجاد دارایی های در جریان تکمیل و قرار دادن ان در پرونده دائم

۳۹- استخراج تعهدات سرمایه ای به شرح زیر:

مبلغ قرارداد – هزینه های انجام شده قطعی سرمایه ای = تعهدات سرمایه ای

شرکت های با مسئولیت محدود و سهامی خاص

✅‌ مهم ترین موارد درباره شرکت های با مسئولیت محدود و سهامی خاص

نمیتوان نوع شرکت را از مسئولیت محدود به سهامی خاص و یا بالعکس تبدیل کرد

طبق بخشنامه ۹۲/۹۰۵۳۶ مورخ ۱۳۹۲/۰۵/۲۶ اداره ثبت شرکتها تبدیل نوع شرکتها به نوعی دیگر امکان پذیر نیست و فقط درخصوص شرکت سهامی خاص که قابل تبدیل به شرکت سهامی عام خواهد بود. به همین علت باید نوع شرکت  بر اساس نیاز انتخاب گردد

🔹تفاوت بین شرکت سهامی خاص با شرکت مسئولیت محدود 

۱ـ در شرکت با مسئولیت محدود تعداد شرکاء حداقل ۲ نفر و در شرکت سهامی خاص تعداد سهامداران حداقل ۳ نفر می باشند .

۲ـ درشرکت سهامی خاص حداقل ۳۵% سرمایه باید نقدا دریکی از شعب بانکها تودیع و گواهی مربوطه ارائه و ۶۵% درتعهد سهامداران باشد . در شرکت با مسئولیت محدود باید کل سرمایه تحویل مدیر عامل شرکت شده و مدیر عامل اقراربه دریافت نماید و ارائه گواهی بانکی دال بر انجام این امر ضرورت ندارد.

۳ـ انتخاب بازرس اصلی و علی البدل درشرکت سهامی خاص اجباری ولی در شرکت با مسئولیت محدود اختیاری است .

۴ـ مدت مدیریت در شرکت سهامی خاص حداکثر دو سال می باشد که قابل تمدید است و در شرکت با مسئولیت محدود مدیران شرکت برای مدت نامحدود انتخاب می شوند و همچنین مخیر خواهند بود که مدتی برای مدیران در اساسنامه شرکت مقرر دارند .

۵ـ انتخاب روزنامه کثیر الانتشار درشرکت سهامی خاص برای درج آگهی های دعوت شرکت درسهامی خاص الزامی و در شرکت با مسئولیت محدود اختیاری است .

۶ـ شرایط احراز حدنصاب درمجامع عمومی درشرکت سهامی خاص سهل تر ودر شرکت در مسئولیت محدود با توجه به نوع شرکت مشکل تر می باشد .

۷ـ سرمایه در شرکت با مسئولیت محدود به سهام یا قطعات سهام تقسیم نمی شود و شرکاء فقط تا میزان سرمایه خود در شرکت مسئول قروض و تعهدات می باشند .

۸ـ مدیران در شرکت سهامی خاص الزاما بایستی سهامدار بوده یا تعداد سهام وثیقه مقرر در اساسنامه را تهیه وبه صندوق شرکت بسپارند . مدیران در شرکت با مسئولیت محدود بصورت موظف یا غیر موظف که از بین شرکاء یا از خارج انتخاب می شوند انجام وظیفه خواهند نمود .

۹ـ تقسیم سود در شرکت سهامی خاص به نسبت تعداد سهام و در شرکت با مسئولیت محدود به نسبت سرمایه شرکاء تقسیم خواهد شد و در شرکت با مسئولیت محدود می توانند در اساسنامه ترتیب دیگری برای تقسیم سود مقرر دارند .

۱۰ـ حق رای در شرکت سهامی خاص به تعداد سهام در شرکت با مسئولیت محدود به نسبت سرمایه خواهد بود .

۱۱ـ تقویم سهم الشرکه غیر نقدی در شرکت با مسئولیت محدود توسط شرکاء صورت می گیرد شرکاء دراین خصوص دارای مسئولیت می باشند . تقویم آورده غیر نقدی در شرکت سهامی خاص با کارشناسان رسمی دادگستری خواهد بود.

ارقام نجومی معافیت ها و فرارهای مالیاتی

🔵چرا رقم معافیت‌ها و فرارهای مالیاتی در اقتصاد ایران نجومی است؟

◀️شاخص‌ها نشان میدهد که حجم درآمدهای مالیاتی دولت حداقل باید دو برابر شود. یعنی از ۱۵۳ هزار میلیارد تومان فعلی به ۳۰۶ هزار میلیارد تومان برسد. این فاصله تا وضع مطلوب، مقدار معافیت‌ها و فرارهای مالیاتی در اقتصاد کشور را نشان میدهد که ۱۵۳ هزار میلیارد تومان است. حال یک سوال مطرح می‌شود. چرا رقم معافیت‌ها و فرارهای مالیاتی اینقدر بالاست؟ پاسخ به این پرسش در قالب ۴ دلیل قابل بیان است:

۱- اتکا به درآمدهای نفتی: وجود منابع عظیم نفتی در کشور باعث شده در ۴ دهه اخیر، دولت‌های مختلف، انگیزه کافی برای سازماندهی نظام مالیاتی و اخذ مالیات از مشاغل پردرآمد را نداشته باشند. زیرا با فروش نفت خام و کسب درآمدهای نفتی به راحتی بودجه دولت تامین شده و به اشتباه نیازی برای بالفعل کردن سایر ظرفیت‌ها دیده نمی‌شد.

۲- قوانین نادرست معافیت‌ها: با مطالعه مواد ۱۳۲ تا ۱۴۶ قانون مالیات‌های مستقیم مشاهده می‌شود که بخش عظیمی از اقتصاد ایران از مالیات معاف شده‌اند. معافیت‌هایی که با هیچ منطقی سازگار نیست. برای مثال طبق ماده ۱۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم فعالیت‌های مذهبی و فرهنگی از مالیات معاف هستند که به دور از منطق است. همچنین ۳۵ درصد از اقتصاد کشور همچون بخش کشاورزی، فرهنگ، صادرات، مناطق آزاد و ویژه و … از مالیات معاف است، آن هم یک معافیت کلی که مشخص نیست چگونه است.

۳- سازوکار سنتی اخذ مالیات: در حال حاضر اخذ مالیات از مشاغل و شرکت‌ها به صورت غیرسیستماتیک و ممیزمحور انجام می‌شود. در این فرآیند که بر اساس خوداظهاری مودیان مالیاتی انجام شده؛ امکان کم‌اظهاری و زدوبند با ممیزها وجود داشته؛ در نتیجه رقم واقعی مالیات اخذ نمی‌شود. در واقع در سازوکار فعلی، ممیزها با دریافت مبلغی از مودیان مالیاتی از مالیات آنها چشم‌پوشی کرده و رقم بسیار پایین‌تری را از آنها اخذ می‌کنند.

۴- فقدان فرهنگی عمومی مالیات‌دهی: متاسفانه در حوزه مالیات‌ستانی در کشور فرهنگ‌سازی عمومی صورت نگرفته که این موضوع باعث بازتوزیع ناعادلانه ثروت در کشور شده است. برای مثال هنوز اقدامات و پیگیری‌های سازمان امور مالیاتی برای اخذ مالیات از پزشکان به موفقیت نرسیده است و پزشکان به جای پیش‌قدم در این موضوع اظهار می‌کنند که چرا سایر اقشار مالیات نمی‌دهند. به طور کلی سازمان امور مالیاتی سراغ هر صنفی میرود با این دست استدلال‌ها مواجه می‌شود که حاکی از ضعف فرهنگی در این حوزه است.

✅در مجموع به نظر میرسد جدی‌ترین گزینه برای رهایی از بودجه نفتی، جلوگیری از فرارهای مالیاتی اقشار پردرآمد و اصلاح قوانین مربوط به معافیت‌های مالیاتی است.

نحوه اعتراض به برگ تشخیص صادره

نحوه اعتراض به برگ تشخیص صادره

فصل یکم : اعتراض به برگ تشخیص

بند ۱ – شرایط و نحوه اعتراض به برگ تشخیص

در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به مودی ابلاغ می شود ، چنانچه مودی نسبت به آن معترض باشد می تواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ شخصا یا به وسیله وکیل تام الاختیار خود به اداره امور مالیاتی و یا دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف مالیاتی ذیربط مراجعه و با تکمیل فرمهای مخصوص و ارائه دلایل و اسناد و مدارک کتبا تقاضای رسیدگی مجدد نماید .

بند ۲ – تکلیف واحد مالیاتی در موارد ابلاغ قانونی برگ تشخیص مالیات

در صورتی که برگ تشخیص مالیات به دلیل عدم حضور مودی در نشانی قانونی یا استنکاف از دریافت آن و یا به هر دلیلی به صورت قانونی ابلاغ شده باشد ، واحد مالیاتی مربوط مکلف است نسبت به ارسال پرونده به دبیرخانه هیأتها (حداکثر ظرف مهلت یک هفته ، پس از گذشت ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ مزبور ) اقدام نماید .

بند ۳- رسیدگی به اعتراض مودی نسبت به برگ تشخیص مالیات

اگر مودی اعتراض خود را به اداره امور مالیاتی ارائه کند ، اداره مزبور مکلف است ظرف مدت ۳۰ روز از تاریخ مراجعه مودی به موضوع رسیدگی و به یکی از اشکال زیر اتخاذ تصمیم نماید :

الف: در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابراز شده مودی از طرف اداره امور مالیاتی موثر در تعدیل درآمد مشمول مالیات تشخیص داده شود و نظر آن اداره مورد قبول مودی واقع شود مراتب مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس و پس از امضاء رئیس اداره امور مالیاتی مربوط و مودی و ثبت آن ، جهت صدور برگ قطعی (حداکثر ظرف مدت ۱۰ روز( و انجام مراحل وصول مالیات به واحد مالیاتی مربوطه ارجاع می شود .

ب : اگر اداره امور مالیاتی دلایل ابرازی مودی را موثر در تعدیل درآمد مشمول مالیات تشخیص ندهد و نظر آن اداره مورد قبول مودی واقع شود مراتب مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس و با امضاء رئیس اداره امور مالیاتی مربوط و مودی و ثبت آن ، جهت صدور برگ قطعی (حداکثر ظرف مدت ۱۰ روز ) و انجام مراحل وصول مالیات به واحد مالیاتی مربوط ارجاع می شود .

ج : اگر دلایل ابرازی مودی توسط اداره امور مالیاتی موثر در تعدیل درآمد مشمول مالیات تشخیص داده نشود و نظر آن اداره مورد قبول مودی واقع نگردد ، مراتب مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس و پس از امضاء رئیس اداره امور مالیاتی مربوط و مودی و ثبت آن ، (حداکثر ظرف مدت ۵ روز )پرونده جهت درخواست تعیین وقت از دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف مالیاتی ظرف همین مدت و انجام امور قانونی بعدی به واحد مالیاتی مربوط ارجاع می شود .

تبصره – در این مرحله مودی می تواند جهت احاله پرونده برای رسیدگی توسط هیأتهای حل اختلاف مالیاتی فرم اعتراض مخصوص را تکمیل و حداکثر ظرف مدت ۱۰ روز به دبیرخانه هیأتهای مربوطه ارائه نموده و رسید دریافت دارد .

بند ۴ – مشخصات برگ اعتراض

برگ اعتراض مودی باید بر روی فرم خاصی که به همین منظور تهیه شده و مشتمل بر موارد ذیل می باشد تنظیم شود :

الف۱–درخصوص­ اشخاص ­حقیقی:
نام و نام خانوادگی ، نام پدر ، شماره شناسنامه ، محل صدور ، شماره ملی ، شماره اقتصادی و نشانی دقیق محل سکونت یا محل کار با ذکرکد پستی و تلفن تماس ، نشانی الکترونیکی (حسب مورد )

الف۲-­درخصوص­ اشخاص ­حقوقی:
نام شخص حقوقی ، شماره و تاریخ ثبت ، محل ثبت ، شماره پرونده و شماره اقتصادی ، شماره شناسایی ملی ، نشانی قانونی ، کد پستی ده رقمی ، تلفن تماس ، دورنگار و نشانی الکترونیکی (حسب مورد) .

ب – منبع مالیاتی مورد اعتراض .

ج – اداره کل امور مالیاتی ، اداره امور مالیاتی ، واحد مالیاتی .

د- عملکرد سال یا سالهای مورد اعتراض به تفکیک هر سال با ذکر شماره و تاریخ برگ تشخیص یا برگ اجرایی .

هـ – خواسته و اعتراض مودی به صورت مشروح و دقیق

و – تصاویر و اسناد و مدارکی که به پیوست اعتراض خود ارائه می نماید .

ز – امضاء یا اثر انگشت مودی مالیاتی ، یا وکیل تام الاختیار ، یا دارندگان حق امضاء براساس آخرین تصمیمات مجمع عمومی مستند به روزنامه رسمی همراه با مهر اشخاص حقوقی .

بند ۵ – نحوه تسلیم اعتراض

فرم اعتراض باید توسط مودی یا وکیل یا نماینده قانونی وی تنظیم گردیده و در قبال اخذ رسید حسب مورد به اداره امور مالیاتی یا دبیرخانه هیأتهای مربوط تسلیم شود . اداره امور مالیاتی یا دبیرخانه هیأتها مکلفند اعتراض مودی را در دفتر مربوط ثبت نموده و رسید ارائه نمایند .

تبصره – مودیان مالیاتی که اعتراض خود را از طریق پست سفارشی ارسال می نمایند تاریخ تسلیم اعتراضیه به پست ، تاریخ تسلیم به مرجع مالیاتی ذیربط محسوب می گردد .

بند ۶ – شرایط ارائه اسناد و مدارک همراه اعتراض

مودیان مالیاتی باید رونوشت یا تصویر خوانای مدارک خود را به پیوست فرم اعتراض ارائه نمایند برابری رونوشت یا تصویر اسناد و مدارک با اصل می بایست توسط دبیرخانه و یا اعضای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی گواهی شود در صورتیکه رونوشت یا تصویر سند در خارج از کشور تهیه شده باشد برابری آن با اصل مدارک می بایست در دفتر یکی از سفارت خانه ها و یا کنسولگری های جمهوری اسلامی ایران گواهی شده باشد و چنانچه اسناد و مدارک استنادی به زبان فارسی نباشد پس از ترجمه آنها توسط مترجم رسمی دادگستری و تائید مأمورین کنسولی جمهوری اسلامی ایران تسلیم شود در غیر اینصورت به مدارک ارسالی به سایر زبانها که بدون رعایت مفاد این ماده ارائه گردد در هیأت های حل اختلاف مالیاتی ترتیب اثر داده نخواهد شد.

فصل دوم : وکیل و سایر اشخاص در حکم مودی مالیاتی

بند ۷ – تسلیم مدارک دال بر سمت وکیل یا نماینده قانونی مودی به هیأت

هر گاه اعتراض مودی توسط وکیل یا نماینده قانونی او یا ولی یا وارث یا وصی و یا قیم به عمل آید تصویر مدارکی که اثبات کننده سمت وی باشد باید به پیوست آن ارائه گردد .

بند ۸ – انتخاب وکیل و حدود اختیارات وی و تعلق حق تمبر

مودی می تواند وکیل خود را از بین وکلای دادگستری و یا سایر اشخاص به موجب سند رسمی تنظیمی انتخاب نماید . در این صورت می بایست حدود اختیارات وی صراحتا در متن وکالتنامه احصاء شود .

تبصره ۱ – حکم این ماده در خصوص تصریح حدود اختیارات نسبت به نماینده قانونی مودی نیز جاری خواهد بود .

تبصره ۲ – حق تمبر موضوع ماده ۱۰۳ ق.م.م چنانچه محاسبه و پرداخت نشده باشد می بایست پس از محاسبه توسط کارشناس هیأت طبق ماده مذکور از سوی مودی پرداخت و رسید آن تسلیم دبیرخانه هیأت شود و در هنگام رسیدگی توسط اعضاء هیأت کنترل گردد .

بند ۹ – اشخاص مجاز به حضور در هیأت

اشخاص مجاز به حضور در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی عبارتند از : شخص مودی (درمورد اشخاص حقوقی صاحبان امضاء مجاز با ارائه تصویر آخرین روزنامه رسمـی ) ، وکیل مودی با ارائه وکالت نامه رسمی ، وراث ، کارمند حقوق بگیر اشخاص حقوقی با همراه داشتن معرفی نامه از شخص حقوقی با تائید واحد مالیاتی مربوط . ( با ارائه مدارک جهت تشخیص هویت نامبردگان)

بند۱۰ – منع وکالت اعضاء هیأتهای حل اختلاف مالیاتی وکارمندان وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور کارمندان وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور در دوره خدمت یا آمادگی خدمت واعضای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نمی توانند به عنوان وکیل یا نماینده مودی در جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی حاضر شوند .

بند ۱۱ – موارد خودداری از رسیدگی توسط اعضای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی

اعضاء هیأت حل اختلاف مالیاتی ، در موارد زیر باید از رسیدگی خودداری نمایند همچنین مودی یا نماینده اداره امور مالیاتی نیز ، می تواند رد عضو یا اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی را درخواست نماید :

الف – قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم از هر طبقه بین اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی با مودی .

ب – عضو یا اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی ، قیم یا مخدوم مودی باشند و یا مودی مباشر یا متکفل امور عضو هیأت یا همسر او باشد .

ج – عضو هیأت یا همسر یا فرزند او ، وارث مودی باشد .

د- عضو هیأت – پیش تر – در موضوع اعتراض مودی به عنوان عضو یا کارشناس یا گواه یا مأمور مالیاتی اظهار نظر کرده باشد .

هـ – بین عضو هیأت حل اختلاف مالیاتی و مودی و یا همسر یا فرزند آن ها دعوای حقوقی یا کیفری مطرح باشد و یا پیش تر مطرح بوده و از تاریخ صدور حکم دو سال نگذشته باشد .

و – وجود رابطه شراکت بین عضو هیأت حل اختلاف مالیاتی با مودی و چنانچه ، مودی شخص حقوقی باشد;سهامدار، نماینده، یا عضو هیأت مدیره یا مدیر عامل یا بازرس قانونی بودن اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی مانع از رسیدگی آنها خواهد بود .

ز – عضو هیأت یا همسر یا فرزند او دارای نفع شخصی در موضوع مطروحه یا مورد رسیدگی باشند .

– در موارد یاد شده ، عضو هیأت با صدور قرار خودداری از رسیدگی ، با ذکر جهت قانونی آن ، از امور هیأتهای حل اختلاف مالیاتی ذیربط درخواست می نماید تا عضو دیگری را که از موارد خودداری رسیدگی به دور باشد برای رسیدگی معرفی نماید . چنانچه ، به هر دلیل قانونی امکان تعیین اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی میسر نباشد ، پرونده برای رسیدگی به نزدیک ترین هیأت حل اختلاف مالیاتی شهر یا محلی که با محل مزبور در محدوده یک استان باشد ارجاع می شود .

فصل سوم : برگ دعوت هیأت (تعیین ، تغییر و ابلاغ وقت رسیدگی ، ارسال پرونده )

بند ۱۲ – تنظیم برگ دعوت در سه نسخه

برگ دعوت تعیین وقت شده هیأت حل اختلاف مالیاتی در سه نسخه تنظیم ، که نسخه دوم پس از ابلاغ به مودی جهت اعلام تعیین زمان تشکیل هیأت به امور مالیاتی مربوط ارسال می گردد .

بند ۱۳ – تعیین وقت هیأت

دبیرخانه هیات حل اختلاف مالیاتی مکلف است حداکثر ظرف مدت ۵ روز پس از دریافت اعتراض مودی نسبت به تعیین وقت و ابلاغ برگ دعوت مربوط که متضمن تعیین زمان و مکان و ساعت تشکیل هیأت است اقدام نماید .

بند ۱۴- ابلاغ وقت رسیدگی به مودی با رعایت حداقل فاصله زمانی

وقت رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی در مورد هر پرونده ، جهت حضور مودی یا نماینده وی و نیز اعزام نماینده اداره امور مالیاتی توسط دبیرخانه هیأت های حل اختلاف مالیاتی به آنها ابلاغ
می گردد . (فاصله تاریخ ابلاغ و روز تشکیل جلسه هیأت نباید کمتر از ۱۰ روز باشد مگر به درخواست مودی وموافقت امورهیأت حل اختلاف مالیاتی ، بدیهی است روز ابلاغ و روز اقدام جزء مدت محسوب نمی شود.)

بند ۱۵ – اطلاع تاریخ تشکیل جلسه به اعضاء هیأت

دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی موظف است ، پس از تعیین وقت ، تاریخ تعیین شده را حداکثر تا یک هفته قبل از تشکیل جلسه جهت حضور اعضاء کتبا به اطلاع آنان برساند .

تبصره – هرگاه مودی طی درخواست کتبی و جداگانه برابر فرم مربوط ، تقاضای رسیدگی خارج از نوبت بنماید با موافقت مسئول امور هیأتهای حل اختلاف مالیاتی ، رسیدگی خارج از نوبت توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی صورت خواهد پذیرفت .

بند ۱۶- ابلاغ وقت رسیدگی به وراث در صورت فوت مودی

در صورت فوت مودی کلیه حقوق و تکالیف مربوط به چگونگی رسیدگی به اعتراض مودی به وراث او منتقل می شود در این صورت اوقات رسیدگی هیأت باید به همه وراث ابلاغ شود . عدم حضور وراث ، وکیل یا نماینده قانونی آنها مانع از رسیدگی هیأت نمی باشد .

تبصره – در موارد فوت یا عزل و استعفای وکیل یا ممنوعیت از وکالت وکیل ، رسیدگی به اعتراض مودی به تأخیر نخواهد افتاد .

بند ۱۷- تجدید وقت جلسات هیأت

– هر گاه به هر علتی هیأت حل اختلاف مالیاتی در وقت مقرر تشکیل نگردد لازم است ظرف مدت یک هفته ، وقت جلسه بعدی به مودی و واحد مالیاتی ابلاغ شود .

بند ۱۸ – تغییر زمان جلسه رسیدگی

تعویق زمان جلسه رسیدگی هیأت ، بنا به درخواست کتبی مودی برابر فرم مربوط و با تسلیم مدارک و دلایل موجه ، پس از بررسی مسئول دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی فقط برای یک بارمجازخواهدبود . (در موارد استثناء تمدید مهلت رسیدگی منوط به موافقت مدیر کل مربوطه خواهد بود . )

تبصره – حکم این ماده شامل مواردی که عدم تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی به دلیل عدم رعایت تبصره ۱ ماده ۲۴۴ ق.م.م باشد ، نخواهد بود .

بند ۱۹ – مهلت ارسال پرونده به هیأت حل اختلاف

اداره امور مالیاتی ذیربط مکلف است ظرف مدت ۷۲ ساعت قبل از تشکیل جلسه پرونده را متضمن معرفی نماینده اداره جهت شرکت در هیأت به انضمام ادله قانونی در پاسخ به اعتراض مودی کتبا در قبال اخذ رسید به دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی تسلیم نماید .

بند ۲۰ – نقص در پرونده

قبل از تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی ، بررسی لازم توسط دبیرخانه صورت گرفته و چنانچه موارد نقص در پرونده مشاهده شود ، پرونده مذکور بدون طرح در هیأت حل اختلاف مالیاتی ، به قسمت مربوط ارسال ، تا نسبت به رفع نقص و اعاده آن اقدام لازم صورت پذیرد .

بند ۲۱ – تشکیل جلسه خارج از وقت اداری

جلسات هیأت با توجه به حجم کار و بنا به ضرورت و کسب موافقت دفتر نظارت بر هیأتهای حل اختلاف مالیاتی می تواند خارج از وقت اداری تشکیل شود .

فصل چهارم : قرار ( رسیدگی ، تجدید دعوت ، تأمین و … )

بند ۲۲ – صدور قرار رسیدگی و مهلت اجرای آن

هرگاه به دلیل نقص در رسیدگی یا لزوم بررسی اسناد و مدارک نزد اشخاص ثالث یا کثرت اسناد و مدارک ارائه شده ، هیأت حل اختلاف مالیاتی قرار کارشناسی صادر نماید ، مجری یا مجریان قرار مکلفند حداکثر ظرف مدت یکماه نسبت به رسیدگی به پرونده مزبور و اجرای کامل موارد مورد درخواست هیأت اقدام لازم معمول و مراتب را جهت اتخاذ تصمیم نهایی گزارش نمایند.

تبصره – چنانچه اجرای قرار مذکور ظرف مهلت تعیین شده امکان پذیر نباشد موضوع توسط مجری قرار به دبیرخانه هیأتها منعکس و این مدت حداکثر تا ۲ ماه توسط هیأت قابل تمدید می باشد .

بند ۲۳ – لزوم پاراف ظهر گزارش مجریان قرار توسط هیأت صادر کننده

دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف مالیاتی مکلف است پس از وصول گزارش مأموران مجری
قرار ، گزارش یاد شده را جهت کسب نظر به هیأت صادر کننده قرار ارسال نماید . چنانچه هیأت
مذکور ، گزارش تنظیم شده را کافی به مقصود دانست پس از پاراف ذیل آن مراتب جهت دعوت از مودی به دبیرخانه هیأتها ارسال تا مطابق با بند ۱۴ دستور العمل جاری اقدام گردد در غیر اینصورت با اعلام کتبی ذیل گزارش مربوطه ، موارد به کارشناس مجری قرار جهت رفع نقص و اعاده آن ارجاع می گردد که در اینگونه موارد پانزده روز به مدت مندرج در بند ۲۲ دستورالعمل جاری اضافه خواهد شد.

بند ۲۴- شرایط درخواست کارشناس رسمی دادگستری توسط مودی

در صورتی که مودی مالیاتی به نحوه ارزیابی دارایی ها از سوی واحد مالیاتی ذیربط معترض
باشد می تواند ، برابر فرم مربوطه ، اعتراض و درخواست استفاده از خدمات کارشناس رسمی دادگستری را با قبول هزینه آن به دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف مالیاتی اعلام دارد.

تبصره – دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف مالیاتی موظف است ضمن ثبت درخواست مودی و تعیین کارشناس رسمی دادگستری و اخذ گزارش کارشناس رسمی حداکثر ظرف مدت زمان ۶۰ روز ، نسبت به احاله پرونده به هیأت حل اختلاف مالیاتی جهت صدور رأی اقدام نماید .

بند ۲۵- تسلیم رونوشت گزارش رسیدگی و اجرای قرار به مودی

در صورت درخواست کتبی مودی ، یا وکیل یا نماینده قانونی وی ، اداره امور مالیاتی یا هیأت حل اختلاف مالیاتی موظف است حسب مورد رونوشت جزئیات گزارش را که مبنای صدور برگ تشخیص قرار گرفته است و همچنین گزارش اجرای قرار را به وی اعلام نموده و هرگونه توضیحی را که در این خصوص بخواهد به او بدهند.

تبصره – چنانچه رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی منجر به صدور قرار اعم از رسیدگی یا رفع نقص شود ابلاغ نسخه ایی از قرار صادره جهت اطلاع مودی الزامی می باشد .

بند ۲۶- شرایط صدور قرار تأمین مالیاتی قبل از قطعیت

در مواردی که مالیات مودی هنوز قطعی نشده یا مراحل اجرایی آن طی نشده است و بیم تفریط مال یا اموال از طرف مودی به قصد فرار از پرداخت مالیات می رود ، اداره امور مالیاتی باید با ارائه دلایل کافی از هیأت حل اختلاف مالیاتی قرار تامین مالیات را بخواهد و در صورتی که هیأت صدور قرار را لازم تشخیص دهد ضمن تعیین مبلغ ، قرار مقتضی صادر خواهد کرد .

بند ۲۷ – مسئولیت متقاضی قرار تأمین مالیات

در صورتی که قرار تأمین اجراء گردد و مودی به موجب رأی قطعی هیأت یا سایر مراجع ذیصلاح مستحق پرداخت مالیات نباشد و برابر قرار تأمین صادره متحمل خسارتی گردد ، اداره امور مالیاتی متقاضی قرار تأمین ، برابر قوانین و مقررات مربوط ، مسئول و پاسخگو خواهد بود . و متخلف مورد تعقیب انتظامی مالیاتی قرار خواهد گرفت .

فصل پنجم : رای هیأت (کیفیت ، مشخصات ، شرایط صدور ، اصلاح )

بند ۲۸– کیفیت آراء صادره

رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی بایستی متضمن اظهارنظر موجه و مدلل نسبت به اعتراض مودی بوده ، و در صورت اتخاذ تصمیم به تعدیل درآمد مشمول مالیات ، جهات و دلایل آن توسط هیأت در متن رای قید شود .

بند ۲۹ – مشخصات آراء صادره

رأی صادره از هیأت های حل اختلاف مالیاتی باید حاوی نکات ذیل باشد :

الف – شماره رأی با ذکر تاریخ و شماره پرونده

ب – مشخصات مودی مالیاتی و نشانی وی

ج – منبع مالیاتی مورد اعتراض

د – سال مورد اعتراض (سال مورد رسیدگی )

هـ – خلاصه اظهارات مودی و مأمور مالیاتی

و – کد ملی و کد پستی مودی

ز – ذکر اصول و مواد قانونی مورد استناد در رأی

ح – مأخذ درآمد مشمول مالیات یا مأخذ محاسبه مالیات مورد مطالبه و مورد رای به عدد و حروف

ط – مشخصات و سمت اعضای هیأت رسیدگی کننده به همراه امضای آنها

ی – قید نظر اقلیت در متن رأی

بند ۳۰ – خودداری از صدور آراء عام و کلی

هیأتهای حل اختلاف مالیاتی موظفند به اختلافات مالیاتی طبق قانون مالیاتهای مستقیم و سایر قوانین و مقررات موضوعه رسیدگی نموده و رأی مقتضی صادر نمایند و در مورد جزئیات اعتراض به طور مشخص تعیین تکلیف نموده و از صدور آراء به صورت عام و کلی خودداری نمایند.

بند ۳۱ – شرایط صدور رای یا قرار رسیدگی

هیأت حل اختلاف مالیاتی پس از ختم رسیدگی و با توجه به محتویات پرونده و ادله موجود در همان جلسه مبادرت به صدور رأی می نماید ، مگر اینکه انشاء رأی متوقف به تمهید مقدماتی باشد که در این صورت با صدور قرار ، پرونده جهت مهیا شدن برای صدور رأی به مجریان قرار تحویل می گردد .

بند ۳۲ – نحوه اصلاح اشتباه در مأخذ مالیات رأی صادره

هرگاه در تنظیم و نوشتن رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی ، اشتباهی در محاسبه مأخذ مشمول مالیات یا درآمد مشمول مالیات مورد رأی صورت گیرد ، قبل از صدور برگ اجرایی ، هیأت رأسا به درخواست مودی یا اداره امور مالیاتی مربوط به موضوع رسیدگی و رای را تصحیح می نماید ، رأی اصلاحی به مودی ابلاغ خواهد شد . تسلیم رأی اصلی بدون رای اصلاح شده ممنوع می باشد . آن بخش از حکم موضوع رأی که مورد اشتباه نبوده در صورت قطعیت اجراء خواهد شد .

بند ۳۳ – مهلت ارسال رای صادره به اداره امور مالیاتی

دبیرخانه هیأت مکلف است رأی صادره را حداکثر ظرف مدت ۴۸ ساعت از تاریخ صدور به مودی ابلاغ و نسخه ای از رأی ابلاغ شده را به اداره امور مالیاتی ذیربط ارسال نماید .

تبصره ۱- آراء صادره در چهار برگ و با امضاء کلیه اعضاء مناط اعتبار می باشد.

تبصره ۲- اداره امور مالیاتی و دبیرخانه هیأت نمی توانند پیش از امضاء رأی یا قرار توسط اعضای هیأت ، آن را به مودی و یا سایر اشخاص تسلیم و یا ابلاغ کنند . در صورت تخلف ، مرتکب برای تعقیب انتظامی به دادستانی انتظامی مالیاتی معرفی خواهد شد .

بند ۳۴ – لزوم صدور رای در موارد استرداد اعتراض

هیأت حل اختلاف مالیاتی در صورت تقاضای استرداد اعتراض یا قبول مالیات مطالبه شده از سوی مودی در جلسه هیأت ، می بایست رأی مقتضی مبنی بر تائید درآمد مشمول مالیات را صادر نماید .

بند ۳۵ – شرایط موکول نمودن صدور رای به اثبات ادعایی دیگر توسط مودی

هر گاه رسیدگی به اعتراض مودی در گرو رسیدگی به پرونده مالیاتی دیگری باشد هیأت
می تواند با صدور قرار رسیدگی و تجدید وقت ، رسیدگی به اعتراض مودی را به بعد از اعلام نظر کارشناسی موکول نماید . و چنانچه رسیدگی به اعتراض مودی منوط به اثبات ادعایی باشد که رسیدگی به آن در صلاحیت مرجع دیگری است ، رسیدگی به اختلاف تا اتخاذ تصمیم از مرجع صلاحیت دار متوقف می شود . در این مورد مودی مالیاتی مکلف است ظرف یکماه در مرجع صالح اقامه دعوی نموده و رسید آن را به دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی تسلیم نماید ، در غیر اینصورت خواسته مودی به موجب قراری توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی رسیدگی می شود و رأی مقتضی صادر می گردد.

فصل ششم : در مقررات مختلفه هیأت

بند ۳۶ – صدور اوراق مالیاتی جداگانه

صدور اوراق مالیاتی به نام افراد متعدد در یک برگ صحیح نمی باشد . در اینگونه موارد باید برای هر مودی برگ جداگانه صادر و به نشانی اعلام شده از طرف مودی ابلاغ گردد .

بند ۳۷ – شرط رسمیت جلسات هیأت

جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی با حضور هر سه عضو هیأت رسمی است ، لذا در صورت عدم حضور هر یک از نمایندگان مذکور مراتب می بایست ذیل صورتجلسه قید شده و پرونده جهت تعیین وقت مجدد عودت شود.رای هیأتهای مزبوربا اکثریت آراء ، قطعی و لازم الاجرا است ،لیکن نظر اقلیت باید درمتن رای قید گردد .

تبصره – تشکیل جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نسبت به عملکرد سنوات قبل از اصلاحیه ۲۷/۱۱/۱۳۸۰ ق.م.م از نظر نحوه تعیین اعضاء و تشریفات اداری مربوط به رسمیت جلسات مطابق با قانون پس از اصلاحیه خواهد بود . بدیهی است حذف مقررات ماده ۲۴۷ و تبصره های آن در خصوص هیأتهای حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر سالب حقوق مودیان مالیاتی اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی نسبت به پرونده های مربوط به عملکرد قبل از تاریخ اجرای اصلاحیه مذکور نمی باشد .

بند ۳۸ – شرط انتخاب اعضای هیأت

اعضای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی و مجریان قرار کارشناسی نباید سابقه هیچگونه اظهار نظری در مقام یکی از مأموران مالیاتی در خصوص پرونده مودی داشته باشند.

بند ۳۹ – تکلیف ادارات مالیاتی که هیأت مستقل ندارند

امور مربوط به هیأت ها در ادارات امور مالیاتی که هیأت حل اختلاف مالیاتی مستقل ندارند از نظر تعیین وقت و سایر موارد ارجاعی به هیأت ، بر عهده رئیس امور مالیاتی ذیربط می باشد .

بند ۴۰ – طرح دو پرونده مرتبط به هم در یک هیأت

چنانچه دو پرونده مرتبط به هم ، مربوط به یک مودی در دو هیأت ذیصلاح مطرح باشد بنا به تقاضای مودی و عدم وجود منع قانونی ، رسیدگی لازم در یک هیأت صورت می گیرد .

بند ۴۱ – مرجع رسیدگی به اقدامات اجرایی

مرجع رسیدگی به پرونده های مالیاتی که به اداره وصول و اجراء ارجاع گردیده و مودی نسبت به اقدامات اجرایی و یا به اجراء گذاردن مالیات قبل از قطعیت شکایت دارد ، هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ ق.م.م می باشد .

بند ۴۲ – مطالبه مالیات از غیر مودی

پس از صدور و ابلاغ برگ تشخیص مالیات چنانچه برابر ادعای مودیان مالیاتی ، مطالبه مالیات از غیر مودی صورت گرفته باشد با تسلیم اعتراض مودی ، در صورتیکه امکان رسیدگی تشخیص و مطالبه مالیات از مودی واقعی با رعایت مواد ۱۵۶ و ۱۵۷ قانون مالیاتهای مستقیم وجود داشته باشد موضوع توسط رئیس امور مالیاتی مربوطه در مهلت مقرر در ماده ۲۳۸ قانون مذکور مورد رسیدگی و حل و فصل قرار می گیرد در غیر این صورت با ارجاع پرونده از سوی رئیس امور مالیاتی مربوط ، در اجرای تبصره ماده ۱۵۷ قانون مالیاتهای مستقیم ، پرونده در هیات حل اختلاف مالیاتی مورد رسیدگی قرار می گیرد .

بند ۴۳ – مرجع تصویب دستورالعمل

این دستور العمل در ۴۳ بند و ۱۳ تبصره توسط معاونت فنی و حقوقی سازمان تنظیم و پیشنهاد شده که در اجرای ماده ۵۴ آئین نامه ماده ۲۱۹ قانون مالیاتهای مستقیم به تصویب رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور رسیده و برای کلیه واحدهای تابعه سازمان ، هیأتهای حل اختلاف مالیاتی ، مأموران مالیاتی و مودیان لازم الاتباع است.